Hướng Dẫn Phụ Huynh Chơi Cùng Con: Phát Triển Giác Quan Cho Trẻ 1–2 Tuổi

Với triết lý Reggio Emilia, chúng ta tin rằng môi trường là người thầy thứ ba và các trải nghiệm cảm giác phong phú sẽ giúp trẻ phát triển tư duy, ngôn ngữ, cảm xúc và sự tự tin. Việc chơi cùng con không cần quá phức tạp — đôi khi những vật liệu quen thuộc xung quanh đã đủ để tạo ra “một thiên đường khám phá”.

Dưới đây là những gợi ý khoa học, an toàn và dễ thực hiện tại nhà.

1. Vì sao phát triển giác quan rất quan trọng ở trẻ 1–2 tuổi?

Ở giai đoạn này, chơi cảm giác (sensory play) giúp trẻ:

Kích thích não bộ phát triển thông qua việc tạo kết nối thần kinh mới.

Học cách tập trung, điều chỉnh cảm xúc khi chạm vào các chất liệu khác nhau.

Phát triển ngôn ngữ: Trẻ học nói nhanh hơn khi được nghe mô tả về hoạt động.

Rèn kỹ năng vận động tinh – vận động thô qua việc cầm nắm, bóp, múc, đổ…

Xây dựng sự tự tin vì trẻ được tự do khám phá mà không bị ép buộc.

2. Nguyên tắc chơi cảm giác an toàn tại nhà

Trước khi bắt đầu, phụ huynh hãy lưu ý:

Luôn giám sát trẻ 100% thời gian.

Chọn vật liệu không sắc nhọn, không độc, và kích thước đủ lớn để tránh hóc.

Trải khăn hoặc thảm để dễ dọn dẹp và tạo giới hạn khu vực.

Không ép buộc trẻ phải sờ vào tất cả chất liệu — hãy tôn trọng cảm nhận riêng của con, đúng tinh thần Reggio Emilia.

3. 5 hoạt động đơn giản giúp phát triển giác quan cho trẻ 1–2 tuổi

Hoạt động 1: Thùng cảm giác (Sensory Bin) từ gạo – đậu – mì

Chuẩn bị: Một khay nhựa, gạo khô/đậu khô/mì ống, ly – thìa – phễu.

Cách chơi: Cho trẻ múc, đổ, sờ, thả.

Lợi ích: Phát triển xúc giác và kỹ năng vận động tinh.

Gợi ý Reggio: Hãy hỏi con:

“Con nghe thấy âm thanh gì khi hạt rơi xuống?”

“Món nào cứng hơn? Món nào mềm hơn?”

Hoạt động 2: Khám phá nước – nước màu

Chuẩn bị: Thau nước nhỏ, ly nhựa, muỗng, vài giọt màu thực phẩm (tuỳ chọn).

Cách chơi: Múc – đổ – vỗ nước – quan sát màu tan trong nước.

Lợi ích: Trẻ học về sự biến đổi + cảm giác mát lạnh.

Gợi ý Reggio:

“Khi con khuấy, điều gì xảy ra?”

“Nước màu xanh làm con nghĩ tới điều gì?”

Hoạt động 3: Chạm chất liệu tự nhiên

Chuẩn bị: Lá cây, quả thông, vỏ cam, cỏ khô, vải len, gỗ…

Cách chơi: Cho trẻ chạm, sờ, ngửi từng chất liệu.

Lợi ích: Tăng trải nghiệm giác quan từ thiên nhiên – thứ mà Reggio cực kỳ coi trọng.

Gợi ý Reggio:

“Lá này mềm hay cứng?”

“Con ngửi xem, mùi giống gì vậy?”

Hoạt động 4: Hồ chơi bột năng (Cloud Dough)

Công thức: 1 bát bột năng + ½ bát nước (có thể thêm chút màu).

Cách chơi: Trẻ bóp, nhào, nén, để bột chảy.

Lợi ích: Tăng khả năng kiểm soát lực tay và cảm nhận độ đặc – lỏng.

Gợi ý Reggio:

“Khi con bóp mạnh, bột thế nào?”

“Khi con thả tay, chuyện gì xảy ra?”

Hoạt động 5: Trò chơi âm thanh

Chuẩn bị: Hộp nhỏ, chai nhựa, gạo, đá cuội nhỏ, giấy vụn…

Cách chơi: Tạo các chai âm thanh khác nhau → lắc thử.

Lợi ích: Phát triển thính giác, phân biệt âm sắc.

Gợi ý Reggio:

“Chai nào kêu to hơn?”

“Chai nào kêu nhỏ hơn?”

4. Ba điều phụ huynh nên nói trong lúc chơi cùng con

Theo triết lý sư phạm Reggio, người lớn không dạy – người lớn đồng hành.

Gợi ý lời nói khi chơi:

Mô tả hành động của trẻ
“Con đang đổ nước từ ly nhỏ sang ly lớn.”

Mở rộng vốn từ
“Hạt đậu này trơnlạnh nè.”

Khuyến khích trẻ quan sát và đặt câu hỏi
“Con nghĩ chuyện gì sẽ xảy ra nếu thêm nhiều nước hơn?”

Những lời mô tả này giúp trẻ phát triển ngôn ngữ nhanh hơn rất nhiều.

5. Kết luận: Mỗi trải nghiệm chơi là một lần kết nối

Với trẻ 1–2 tuổi, mục tiêu không phải tạo ra sản phẩm đẹp mà là cho trẻ cơ hội khám phá thế giới bằng đôi tay, đôi mắt, đôi tai và trái tim của mình. Mỗi phút cha mẹ ngồi xuống chơi cùng con là một phút hình thành ký ức đẹp và tạo nền tảng phát triển trí tuệ – cảm xúc cho tương lai.

Nếu phụ huynh cần thêm gợi ý hoạt động cảm giác theo triết lý Reggio Emilia, đội ngũ chuyên môn của Victoria Preschool System luôn sẵn sàng đồng hành.