Trong triết lý Reggio Emilia, trẻ là người “kiến tạo tri thức” chứ không phải người “nhận tri thức”.
Nghĩa là: trẻ học khi chúng thực sự hành động, thực sự quan sát, thực sự tự tìm ra câu trả lời.

Và đó chính là cốt lõi của phát triển nhận thức.

1. Phát triển nhận thức là gì?

Phát triển nhận thức (Cognitive Development) là quá trình trẻ:

Hiểu về thế giới

Hình thành khái niệm

Suy luận

Giải quyết vấn đề

Ghi nhớ

Tư duy logic và sáng tạo

Tập trung – lên kế hoạch – dự đoán

Hay nói cách khác: đây là những “viên gạch nền” của việc học suốt đời.

Một đứa trẻ biết quan sát tốt → sau này học khoa học xuất sắc.
Một đứa trẻ biết kết nối sự kiện → về sau giỏi đọc hiểu, phân tích.
Một đứa trẻ biết đặt câu hỏi → trở thành người sáng tạo.

2. Reggio Emilia nhìn nhận nhận thức như thế nào?

Reggio Emilia không dạy trẻ “để biết”.
Reggio dạy trẻ “để hiểu”.

Và để hiểu thật sự, trẻ cần:

✔ Môi trường mở – không giới hạn

Không gian giàu vật liệu, ánh sáng, thiên nhiên… giúp trẻ tự do kết nối thông tin.

✔ Dự án học tập bắt nguồn từ chính trẻ

Trẻ quan tâm điều gì → lớp học bắt đầu từ đó.
Trẻ hỏi gì → giáo viên mở rộng từ đó.

✔ Quá trình quan sát – thử nghiệm – điều chỉnh

Trẻ học giống như một nhà khoa học nhí: quan sát – đặt giả thuyết – thử – sai – sửa – hiểu.

✔ 100 ngôn ngữ của trẻ

Trẻ không chỉ tư duy bằng lời.
Chúng tư duy bằng nét vẽ, chuyển động, đất nặn, ánh sáng, âm thanh, xây dựng…

Khi trẻ được tư duy bằng “ngôn ngữ” mình mạnh nhất → trẻ phát triển nhận thức tốt nhất.

3. 6 nền tảng nhận thức trẻ mầm non cần phát triển

1. Khả năng chú ý và tập trung

Tập trung vào nhiệm vụ nhỏ → nền tảng của học đường tương lai.

2. Ghi nhớ

Nhớ trình tự, nhớ giai điệm, nhớ quy luật → phục vụ toán học, ngôn ngữ, khoa học.

3. Tư duy phân loại – sắp xếp

Nhận nhóm, tạo nhóm, phân loại theo màu, kích thước → chuẩn bị cho tư duy logic.

4. Khả năng giải quyết vấn đề

Tìm cách xoay khối gỗ để lắp, tìm đường đưa bi chạy, suy nghĩ xem vì sao thuyền bị chìm.

5. Tư duy nguyên nhân – kết quả

“Vì sao?”, “Nếu thế thì chuyện gì xảy ra tiếp?” → nền tảng khoa học.

6. Tư duy sáng tạo

Thử nghiệm – tưởng tượng – thay đổi – biến hóa vật liệu → trẻ biết nghĩ khác người khác.

4. Những hoạt động Reggio Emilia giúp trẻ phát triển nhận thức mạnh mẽ

1. Bàn khám phá (Investigation Table)

Trẻ quan sát đá, lá, nước, ánh sáng, côn trùng…
→ hình thành đặt câu hỏi – tìm câu trả lời.

2. Hoạt động Loose Parts

Xếp – dựng – đếm – phân loại từ những vật liệu mở.
→ tạo ra hàng trăm khả năng suy nghĩ.

3. Dự án học tập (Project Approach)

Như: “Phương tiện giao thông”, “Bóng bay”, “Cây trong sân trường”.
→ trẻ nghiên cứu thật sự, như một nhà khoa học.

4. Ánh sáng và bóng (Light & Shadow Exploration)

Dùng đèn, kính màu, bóng đổ.
→ mở ra tư duy khoa học + nghệ thuật song song.

5. Thí nghiệm đơn giản

Nước – đá – cát – không khí – trọng lực.
→ trẻ tự tìm câu trả lời cho những điều chúng tò mò.

6. Kể chuyện – dựng chuyện – diễn kịch

Trẻ không chỉ nghe. Trẻ xây câu chuyện, diễn, minh hoạ.
→ phát triển logic + trí tưởng tượng + ngôn ngữ cùng lúc.

5. 5 sai lầm khiến trẻ “tụt” nhận thức dù rất thông minh

❌ Nhồi kiến thức quá sớm
Dạy chữ, dạy số, ép đọc… khiến trẻ mất hứng thú.

❌ Lạm dụng màn hình
Não trẻ không được vận động tư duy sâu.

❌ Không cho trẻ thử – sai – làm lại
Học là quá trình lặp đi lặp lại hàng trăm lần.

❌ Tạo môi trường nghèo vật liệu
Trẻ cần chạm – nắm – lắp để hiểu.

❌ Trả lời mọi câu hỏi ngay lập tức
Điều này vô tình tước đi cơ hội tư duy của trẻ.

✨ 6. Tại Victoria Preschool System, chúng tôi nuôi dưỡng trí tuệ trẻ bằng trải nghiệm

Mỗi lớp đều có Atelier – không gian sáng tạo

Trẻ được khám phá mỗi ngày: nước – ánh sáng – tự nhiên – khoa học

Giáo viên quan sát sâu – đặt câu hỏi mở – dẫn dắt tinh tế

Mỗi dự án học tập đều cho trẻ hiểu thật sự, không học vẹt

Môi trường được thiết kế như một phòng thí nghiệm nghệ thuật – khoa học thu nhỏ

Nhờ vậy, nhận thức của trẻ phát triển một cách tự nhiên, sâu sắc và đầy hứng thú.

7. Kết luận: Nhận thức không phải được dạy – mà được đánh thức

Bạn không thể ép một hạt giống nảy mầm.
Bạn chỉ có thể tạo môi trường đúng để nó tự vươn lên.

Phát triển nhận thức cũng vậy.

Khi trẻ được đặt vào một môi trường tôn trọng, giàu trải nghiệm, đầy cơ hội khám phá – trí tuệ của trẻ bật lên như ánh sáng xuyên qua tán cây.

Và đó chính là điều mà Victoria Preschool System luôn theo đuổi:
Khơi mở trí tuệ – không ép buộc.
Dẫn dắt nhẹ nhàng – không áp đặt.
Nuôi dưỡng sự tò mò – không dập tắt.